„Le quattro volte”, piękne kino dla pasjonatów

To absolutnie nie jest film dla niecierpliwych ani dla tych wszystkich, którzy od długich ujęć przyrody wolą efektowne pościgi. Nie dość, że nikt się tu nie ściga, to nawet nikt z nikim nie rozmawia. Ale w zadziwiający sposób ta opowieść wciąga i nie pozostawia obojętnym.

Na 10. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Era Nowe Horyzonty” we Wrocławiu „Le quattro volte” dostał nagrodę publiczności, która przez wielu twórców uważana jest za jedną z najważniejszych, ponieważ to nie znudzeni krytycy, ale żywo reagujący widzowie decyduje o jej przyznaniu.
Film laury zdobywał też na festiwalach w Kopenhadze, Bratysławie, Monachium, Reykjaviku i Cannes. Podbił serca widzów i krytyków wszystkich ambitnych przeglądów filmowych.

Nie dziwiłoby to pewnie tak bardzo, gdyby film iskrzył się od świetnych dialogów, a bohaterowie przekonywali nas do siebie, zmieniając kostiumy i dekoracje. Tymczasem mamy jednego starca, jednego psa i stado kóz, a rzecz dzieje się w małej kalabryjskiej wsi, gdzie czas się zatrzymał. Na dodatek pewnego dnia starzec umiera i pozostaje już tylko przyroda – wielkie drzewo stojące samotnie poza wsią, pies obszczekujący sąsiadów i powiększające się stado kóz, od którego odłącza się pewna mała kózka i samotnie wędruje po okolicy.

Przyznaję, że to nie brzmi zachęcająco. Ale po pierwszym zdziwieniu konwencją wchodzimy w to i dajemy się uwieść powolności czasu, niezmienności pejzażu, następstwom losu i kadrów. Przestajemy nerwowo patrzeć na zegarek, bawi nas scena, w której pies terroryzuje przechodzących drogą mieszkańców, wzruszamy się, gdy mała zagubiona koza płaczliwie nawołuje swoje stado, a potem żal nam wielkiego drzewa, które zostaje ścięte i przerobione na węgiel drzewny, by potem trafić do pieców w wiosce. Jest w tym filmie sporo filozofii, można doszukiwać się wielu tropów i znaczeń ukrytych, ale nie trzeba, bo i bez tego film zaprasza nas do środka i pozwala poczuć głęboki spokój i  równowagę. Bo tak naprawdę właśnie o tę wszechogarniającą równowagę i poukładanie świata tu chodzi.

Pewnie do podobnych wniosków można by dojść w bardziej spektakularny sposób, ale być może wtedy nie byłoby to tak trwałe. Konwencja tego filmu zmusza do zatrzymania się, do pomyślenia. Trzeba samemu coś poczuć i zrozumieć. Surowy pejzaż włoskiego południa w magnetyczny sposób buduje przestrzeń filmu, a drobne gesty i czynności po zanurzeniu się w ten świat przestają być drobne. I to właśnie jest ta siła, dla której warto pobyć przez półtorej godziny w ciszy tego kalabryjskiego misterium.